Çocuğun İcra Yoluyla Alınması: 2026 Çocuk Teslimi

30 Kasım 2021 öncesinde icra müdürlükleri eliyle yürütülen çocuk teslimi usulü, 7343 sayılı Kanun ile köklü biçimde değiştirilmiştir. Eski uygulamada çocuğun bir eşya gibi icra yoluyla alınması, ikincil örselenmeye yol açtığı gerekçesiyle yürürlükten kaldırılmış; süreç çocuğun üstün yararı esasına dayanan, uzman desteğiyle yürütülen yeni bir mecraya taşınmıştır. 2026 itibarıyla güncel uygulamada çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair kararlar Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri (ADM) eliyle yerine getirilmektedir. Sürecin teknik düğümleri, hak ve yükümlülükler ile yaptırımları aşağıda hukuki çerçevede ele alınmıştır.

Çocuk Tesliminde Görevli ve Yetkili Birim

Yeni düzenlemede çocuğun teslimini isteyen ve çocuğuyla kişisel iletişim kurması engellenen (velayete sahip olmayan) ebeveyn,  Adalet Bakanlığı çatısı altında görevli Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne ilam veya tedbir kararı ile başvuracaktır. Çocuk teslimi veya çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair Aile Mahkemeleri tarafından verilen ilam veya tedbir kararları, çocuğun üstün yararı da esas alınarak, Adalet Bakanlığınca kurulan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerince yerine getirilir.

İlam ve tedbir kararlarının yerine getirilmesinde yetkili birim ise, çocuğun yerleşim yeri müdürlüğüdür. Yani, çocuğun anneyle birlikte İstanbul’da yaşadığını düşünelim. Baba da Ankara’da yaşamaktadır. Çocuğunu göremeyen baba İstanbul’daki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurması gerekir.

Çocuğun Teslim Merkezleri

Verilen ilam veya tedbir kararı ile Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü, başvurunun ardından çocuğun velayetine sahip tarafa, söz konusu çocuğu belirlenen kreş, okul veya yine bu birim tarafından belirlenmiş çocuğun kendisini ait hissedeceği yerlere teslim etmesi bildirilir.

Bu işlemler, çocuğun kendini kötü veya yabancı  hissetmesine neden olmayacak şekilde kamu kurum ve kuruluşları, belediyelerin sosyal hizmet merkezleri, gençlik merkezleri veya aile yaşam merkezleri vs gibi mekanlarda gerçekleştirilecektir.

Yapılacak bildirimde, velayete sahip ebeveynin çocuğu belirli tarihte, belirlenen bu yerlere getirmesi tebliğ edilecektir.

Çocuk teslimi nerede yapılıyor? Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü bürolarında gerçekleşmektedir.

Çocuğun Teslimi Kim Tarafından Gerçekleştirilir?

İlam ve tedbir kararları Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğünce görevlendirilen müdür, müdür yardımcısı, psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacılar bu hususta görevlendirilecektir. Bu işlemler, çocuğun üstün yararı doğrultusunda yerine getirilecektir.

Çocuk Teslimi Başvurusu Nasıl Yapılır?

Yükümlü tarafından ilam veya tedbir kararı rıza ile yerine getirilmediği takdirde, hak sahibi başvurusunu yazılı dilekçe ile çocuğun bulunduğu yerdeki ADM’ye yapar. Başvuruya dayanak olan ilam veya tedbir kararının mahkemesinden onaylı sureti dilekçeye eklenir; çocuğun ve hak sahibinin kimlik bilgileri ile teslim takvimi belirtilir. ADM, başvurunun ardından her türlü iletişim vasıtasıyla yükümlüye ulaşır; çocuğun belirlenen gün ve saatte teslim mekânına getirilmesini bildirir. Süreçte çocukla iletişim kuran uzmanlar, çocuğun gelişim düzeyine uygun şekilde durumu izah eder. Yapılan tüm işlemler tutanağa bağlanır. Önemli bir nokta, sürecin tamamen ücretsiz yürütülmesidir; harç alınmaz, masraflar Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Çocuğun Teslimi Nasıl Yapılır?

Çocuğun teslim edilmesinde daha önce uygulanmakta olan “zor kullanma usulü” kaldırılmıştır.

Talebi alan müdürlük, her türlü iletişim vasıtasını kullanarak yükümlüyle irtibata geçer; ilam veya tedbir kararında belirtilen gün ve saatte hak sahibine teslim edilmek üzere çocuğun müdürlük tarafından belirlenen yere getirilmesini bildirir. Müdürlüğün belirlediği yere getirilen çocuk, hak sahibine teslim edilir.

Yükümlülüğü yerine getirecek anne ya da babaya ulaşmaz veya çocuğu belirlenen yere getirmez ise yükümlüye müdürlük bir teslim emri gönderecektir.

Teslim emrinde;

• Hak sahibinin, müdürlük tarafından belirlenen gün ve saatte çocuğu emirde belirtilen yere getirmek zorunda olduğu,
• Çocuğu emirde belirtilen yere getirmesine engel teşkil edecek derecede haklı bir mazereti varsa teslim gününden önce müdürlüğe bildirimde bulunarak çocuğun müdürlükçe alınmasını talep etmesi gerektiği,
• Çocuğu getirmez veya haklı mazereti nedeniyle müdürlükçe alınmasını talep etmezse, çocuğun, uzman veya öğretmen marifetiyle gerekirse kolluktan yardım alınarak ve zor kullanılarak teslim alınacağı.
• Emrin gereğinin yerine getirilmemesi hâlinde disiplin hapsiyle cezalandırılacağı,
• Teslim emrini yerine getirmediği vakit disiplin hapsiyle cezalandırılacağı, müdürlüğün yaptığı işlemlere karşı ya da öğrenme veya tebliğden itibaren 1 hafta içinde müdürlüğün bulunduğu aile mahkemesine şikayet edilebileceği yazılıdır.

Hak sahibinin, çocuğu teslim almaya geleceğini müdürlüğe beyan ettiği iletişim kanalıyla bildirmek zorundadır. Hak sahibinin bildirimde bulunmadığı veya gelemeyeceğini bildirdiği hallerde bu husus ve çocuğu emirde belirtilen yere getirme zorunluluğu bulunmadığı yükümlüye bildirilir.

Teslim Emri, Sürecin Adımları ve Yaptırımlar

Yükümlüyle irtibat kurulamaması, çocuğun belirlenen yere getirilmemesi veya yükümlünün getirmeyeceğini beyan etmesi halinde ADM tarafından teslim emri düzenlenir ve yükümlüye tebliğ edilir. Teslim emrinde yükümlünün hangi gün ve saatte çocuğu hangi mekâna getireceği, getirmemesi halinde uzman veya öğretmen marifetiyle, gerekirse kolluk yardımıyla zor kullanılarak teslimin sağlanacağı ve disiplin hapsi yaptırımına maruz kalacağı yazılı olarak bildirilir. Süreç aşamalı bir yaptırım sistemine dayanmaktadır.

Çocuğun Teslimi İçin Harç Yatırılması Gerekli midir?

Çocuğun teslimini isteyen ve velayete sahip olmayan taraf, herhangi bir masraf yapmadan işlemlerin gerçekleşmesi için başvuruda bulunabilir. Zira bu süreçte yapılacak tüm işlemler tamamen ücretsiz olacak, harç alınmayacak ve yapılacak yapılan masraflar Adalet Bakanlığının bütçesinden karşılanacaktır.

Çocuğumu Göremiyorum Ne Yapabilirim?

Mahkeme kararı olmasına rağmen çocuğun gösterilmemesi durumlarında çocuğunu görmek isteyen kişi yukarıda belirttiğimiz gibi  Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvuru yapacaktır.

Çocuk nerede bulunursa bulunsun müdürlük tarafından alınarak diğer ebeveyne teslim edilecektir. Bu hususta eğer gerekli görülür ise kolluk kuvvetlerinden yardım istenilebilecektir.

İlam veya tedbir kararında belirtilen sürenin bitiminde hak sahibine, çocuğu belirlenen yere getirmek zorunda olduğu, çocuğu getirmez veya geç getirirse disiplin hapsiyle cezalandırılacağı ve hakkında suç duyurusunda bulunulacağı hususu tutanağa bağlanarak tebliğ edilir. Buna rağmen eğer velayeti elinde bulunduran ebeveyn, çocuğu teslim etmekten kaçınırsa çocukla iletişim kurması engellenen ebeveyn bu durumu Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne bildirmelidir.

Velayete sahip olmayan ebeveyn, çocuk ile görüştükten, zaman geçirdikten sonra çocuğu geri vermez ise çocuğu geri teslim etmeyen velayete sahip olmayan kişi bir ay içinde yapılacak şikayet ile Aile Mahkemesi tarafından 3 ay hapis  cezasına hükmolunabilir.

Kişisel ilişki kurulmasına dair kararın gerektirdikleri yerine getirilmezse (çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla) velayet hakkı değiştirilebilecektir.

Çocuk Teslim Etmeme Suçu

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m. 41/F, mülga olan 2004 sayılı İİK m. 341’in yerini almıştır. Yeni düzenleme tazyik hapsi yerine disiplin hapsi yaptırımını öngörmüş; görevli mahkeme icra ceza mahkemesinden aile mahkemesine kaydırılmıştır. Şikayet süresi bir aydır. Çocuk teslimi emrine aykırı hareket edenler veya emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyenler, fiil suç teşkil etse dahi üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin teslim emrine aykırılıkta ise yaptırım üç günden on güne kadar disiplin hapsidir. Disiplin hapsi kararları kesinleştiği tarihten itibaren iki yıl içinde infaz edilmezse yerine getirilemez. Şikayetten vazgeçme veya çocuğun velayet hakkı sahibine teslim edilmesi halinde dava bütün sonuçları ile birlikte düşer.

Yargıtay’ın yerleşik içtihadında, disiplin hapsi yaptırımının ceza yargılamasından bağımsız bir nitelik taşıdığı ve teknik anlamda “suç” oluşturmadığı vurgulanmaktadır. Bu nedenle adli sicile işlenmez; ancak özgürlüğü bağlayıcı niteliği itibarıyla ciddi bir yaptırımdır.

Çocuğun Rızası ve Danışmanlık Tedbiri: Süreçteki Yeri

Yeni usulün ayırt edici niteliği, çocuğun pasif bir nesne değil, sürecin öznesi sayılmasıdır. Çocuğun görüş ve düşünceleri uzmanlarca dinlenir; kendisini ifade etme hakkı gözetilir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadında idrak çağındaki çocuğun beyanına itibar edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Çocuğun teslime direnç göstermesi tek başına yükümlüyü sorumluluktan kurtarmaz; ancak uzman değerlendirmesinde önemli bir veri oluşturur. ÇKK m. 41/C/8 hükmü uyarınca, kişisel ilişki kararının yerine getirilmesi sırasında çocuğun üstün yararının gerektirmesi halinde aile mahkemesince danışmanlık tedbiri uygulanabilir; yükümlünün bir defa dahi emre aykırı hareket etmesi halinde müdürlüğün danışmanlık tedbiri talep etmesi zorunlu tutulmuştur. Bu hüküm uygulamada yeterince işletilmemekle birlikte, hak sahibinin elinde önemli bir kaldıraçtır.

Çocuk Teslimi Şikayet Dilekçesi

Çocuğu teslim etmeme şikayet dilekçesi için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

Çocuğun Teslimi Başvuru Dilekçesi

Çocuğun teslimi ile ilgili uygulama hala bazı şehirlerde İcra Yoluyla olmaktadır. Yakın zamanda tüm şehirlerde Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri aracılığıyla çocuğun tesliminin yapılacağını düşünmekteyiz. Bu nedenle çocuğun teslimi için uzman bir avukatla görüşmenizi tavsiye etmekteyiz.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuk teslimi için nereye başvurulur?

Çocuk teslimi başvurusu, çocuğun yerleşim yerindeki Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne (ADM) yapılır. ADM bulunmayan yerlerde Adalet Bakanlığınca belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğü yetkilidir. Başvuruya dayanak ilam veya tedbir kararının onaylı sureti dilekçeye eklenir (5395 sayılı ÇKK m. 41/A).

Çocuğunu göstermeyene ne ceza verilir?

Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair teslim emrine aykırı hareket edenler, bir ay içinde aile mahkemesine yapılacak şikayet üzerine üç günden on güne kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Çocuk teslimine ilişkin emre aykırılıkta ise üç aya kadar disiplin hapsi söz konusudur (ÇKK m. 41/F).

İcra yoluyla çocuk teslimi hâlâ uygulanıyor mu?

Hayır. 7343 sayılı Kanun ile İİK m. 341 mülga edilmiş, çocuk teslimi yetkisi 04.08.2022 tarihli Yönetmelik ile tamamen Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerine devredilmiştir. 2026 itibarıyla icra müdürlüklerinin çocuk teslimi sürecinde görevi bulunmamaktadır.

Çocuk teslimi başvurusu ücretli midir?

Başvuru tamamen ücretsizdir. ÇKK m. 41/A hükmü uyarınca süreçte yapılan tüm masraflar Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; harç alınmaz, hak sahibinden ek bir ücret talep edilmez.

Çocuk gitmek istemezse zorla götürülür mü?

Yeni usulün özünde çocuğun rızası ve üstün yararı yer alır. Uzmanlar çocuğun beyanını gözetir; idrak çağındaki çocuğun açık iradesi sürecin akışını etkiler. Ancak çocuğun direnci mahkeme kararını tek başına geçersiz kılmaz; uzman değerlendirmesi sonucunda gerekirse danışmanlık tedbiri uygulanabilir (ÇKK m. 41/C/8).

Velayet bende, eski eşim hiç gelmiyor; ben de cezalandırılır mıyım?

Hayır. Yükümlülük yalnızca çocuğu teslim mekânına getirme noktasındadır. Hak sahibi çocuğu teslim almaya gelmiyorsa veya gelmeyeceğini bildirmişse, çocuğu mekâna getirme yükümlülüğünüz sona erer ve bu durum tutanağa bağlanır. Yükümlülüğün dayanağı hak sahibinin teslim alma iradesidir.

Şikayetten vazgeçersem ne olur?

ÇKK m. 41/F/7 uyarınca şikayetten vazgeçilmesi halinde veya çocuğun velayet hakkı sahibine teslim edilmesi durumunda dava ve bütün sonuçları ile birlikte ceza düşer. Bu hüküm, disiplin hapsinin amacının çocuğun teslimini sağlamak olduğunu ve cezanın asıl amaç gerçekleştiğinde anlamını yitirdiğini gösterir.

Şikayet süresi kaç gündür?

Teslim emrine aykırılık halinde şikayet süresi, ihlalin öğrenildiği veya teslim gününün geçtiği tarihten itibaren bir aydır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; süre içinde aile mahkemesine başvurulmazsa şikayet hakkı düşer. Süre takibinde profesyonel hukuki destek hak kaybını önler.

Sonuç ve Profesyonel Hukuki Destek

Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin süreç, 2022 yönetmeliği ve 7343 sayılı Kanun ile köklü biçimde dönüşmüştür. ADM başvurusu, teslim emri tebliği, disiplin hapsi şikayeti ve velayetin değiştirilmesi davası gibi seçeneklerin doğru zamanda ve doğru sırayla işletilmesi süreç sonucu açısından belirleyicidir. Şikayet süreleri hak düşürücü niteliktedir; danışmanlık tedbirinin talep edilip edilmemesi, çocuğun beyanının değerlendirilmesi ve eş zamanlı velayet davası açılıp açılmaması gibi stratejik kararlar erken aşamada alındığında en yüksek faydayı sağlar.

Bakırköy ve İstanbul’un farklı ilçelerinde çocuk teslimi ve kişisel ilişki süreçleri Bakırköy Aile Mahkemesi, Küçükçekmece Aile Mahkemesi, Büyükçekmece Aile Mahkemesi gibi yetkili mahkemelerde yürütülmektedir. Bu süreçlerin teknik karmaşıklığı ve çocuğun üstün yararı bakımından taşıdığı hassasiyet karşısında, dosya değerlendirmesinin alanında deneyimli bir aile hukuku avukatı tarafından yapılması yerinde olur. Bakırköy avukat Yekcan ÖNER ve Öner Hukuk ve Danışmanlık ekibi, çocuk teslimi başvurusundan velayetin değiştirilmesi davasına kadar tüm aşamalarda hukuki danışmanlık ve dava temsili hizmeti sunmaktadır.

Hukuki Uyarı; İşbu içerik genel bilgilendirme amaçlı olup, somut olayın özellikleri ve güncel mevzuat değişiklikleri uyarınca farklı sonuçlar doğabilir. Belirli bir uyuşmazlık veya hukuki süreç için profesyonel avukatlık hizmeti almanız önerilir.