Müşterek Çocuğun Yurtdışına Çıkış İzni: Muvafakatname 2026 Uygulaması
İçindekiler
- Yurtdışı Çıkış Muvafakatname
- Müşterek Çocuğun Yurtdışına Çıkış İzni Nedir?
- Velayeti Annede Olan Çocuğun Babanın Onayı Olmaksızın Yurt Dışına Çıkışı
- Çocuğun Yurtdışına Çıkarılması Muvafakatname Nereden Alınır?
- Çocuğun Yerleşmek Üzere Yurtdışına Çıkarılması
- Velayet Altındaki Çocuk İçin Yurtdışı Yasağı Konulabilir mi?
- 18 Yaş Altı Yurtdışı Muvafakatname
- 18 Yaşından Küçükler Tek Başına Yurt Dışına Çıkabilir mi?
- Velayet Türüne Göre Yurtdışı Çıkış İzni: Karşılaştırma Tablosu
- Yurtdışı Muvafakatname Geçerlilik Süresi
- Muvafakatnamenin Çevirisi Yapılmalı mı?
- Muvafakatname Apostil Onaylı Olmalı mı?
- Muvafakatname İstemeyen Ülkeler
- Muvafakat Vermeyen Eşe Karşı Açılabilecek Davalar
- Yurtdışı Çıkış Yasağı, Yeşil Pasaport ve Çift Vatandaşlık
- Anlaşmalı Boşanma Protokolüne Yurtdışı İzni Şartı Eklenmesi
- Yurtdışı Muvafakatname Ücreti 2026
- Muvafakatname Damga Vergisi
Boşanmış veya ayrı yaşayan ebeveynlerin en sık karşılaştığı uyuşmazlıklardan biri, müşterek çocuğun yurtdışına çıkış izni meselesidir. Vize başvurularında, sınır geçişinde ve özellikle çocuğun yurtdışına yerleşmesi söz konusu olduğunda muvafakatname denilen noter onaylı izin belgesi süreci, hem velayet hakkı sahibi tarafı hem de velayet hakkı olmayan ebeveyni doğrudan ilgilendirir. Türk Medeni Kanunu m. 182 ve m. 339, Anayasa’nın seyahat özgürlüğüne ilişkin 23. maddesi ile Yargıtay’ın yerleşik içtihadı, 2026 itibarıyla bu alanda dengeli ancak hukuki ayrıntı gerektiren bir çerçeve çizmektedir. Süreçteki tek bir eksik adım, çocuğun ülkeye girişini engelleyebilir; bu nedenle hukuki destek almak kritik önemdedir. Hukuki Destek için:
Çocuğun Yurtdışı Çıkışı İle İlgili Danışmanlık İçin Arayabilirsiniz.Müşterek Çocuk İle İlgili Danışmanlık için - WhatsApp’tan yazabilirsiniz.
Yurtdışı Çıkış Muvafakatname
Çocuğun yurtdışına çıkabilmesi için eğer ebeveynler evli değil ise velayeti altında olmadığı ebeveyni; eğer evli ise her iki ebeveynin de onayının olduğu bir izin belgesi gereklidir. Bu izin belgesine Muvafakatname denir.
Müşterek Çocuğun Yurtdışına Çıkış İzni Nedir?
Müşterek çocuğun yurtdışına çıkış izni, 18 yaşını doldurmamış çocuğun ülke dışına çıkışına ilişkin olarak velayet hakkı sahibi ebeveyn ya da koşullara göre her iki ebeveyn tarafından verilmesi gereken noter onaylı bir izin belgesidir. Uygulamada bu belgeye muvafakatname denir ve hem Türk pasaport polisi tarafından (bazı durumlarda) hem de seyahat edilecek ülkenin konsolosluğu/sınır makamları tarafından istenebilmektedir. Hukuki dayanağı, Türk Medeni Kanunu m. 182 ve m. 339 ile Anayasa’nın seyahat özgürlüğünü düzenleyen 23. maddesinde bulunmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre velayet hakkı, çocuğun temsiline ve seyahatine ilişkin yetkileri de kapsamaktadır.
Velayeti Annede Olan Çocuğun Babanın Onayı Olmaksızın Yurt Dışına Çıkışı
Türk hukukunda yerleşik içtihat doğrultusunda, velayet hakkı sahibi olan annenin çocuğu yurtdışına çıkarması, kural olarak babanın muvafakatine bağlı değildir. Bu, velayet hakkının doğal sonucu ve seyahat özgürlüğünün bir uzantısıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin yerleşik kararlarında, velayet hakkı sahibi ebeveynin çocuğu yurtdışına götürmesinin diğer ebeveynin onayına bağlanmasının, hem velayet görevinin ifasını engelleyeceği hem de çocuğun seyahat özgürlüğünü kısıtlayacağı vurgulanmaktadır. Ancak uygulamada gidilecek ülkenin konsolosluğu, kendi iç düzenlemeleri gereği muvafakatname talep edebilmektedir; bu, Türk hukukundan değil, ilgili devletin egemenlik haklarından kaynaklanır. Bu nedenle seyahat öncesi gidilecek ülkenin konsolosluğuyla iletişime geçilmesi önerilir.
Çocuğun Yurtdışına Çıkarılması Muvafakatname Nereden Alınır?
Yurtdışı için muvafakatname nasıl alınır? Çocuğun yurtdışına çıkışı için gerekli olan muvafakatname noterden alınmaktadır. Bu muvafakatnamenin geçerli olabilmesi için 18 yaşından küçük bireyin tüm yasal veli/vasileri tarafından imzalanmış olması gerekmektedir. Tüm noterlerde muvafakatname örneği bulunmaktadır. Gideceğiniz ülkenin vize başvuru kuralına göre eklemeler yapılması gerekmektedir.
Çocuğun Yerleşmek Üzere Yurtdışına Çıkarılması
Çocuğumla birlikte yurtdışına taşınmak istiyorum, ne yapmalıyım? Geçici seyahatten farklı olarak, müşterek çocuğun yerleşim yerinin yurtdışına taşınması, velayet hakkı sahibi ebeveyn açısından dahi tek başına karar verilebilecek bir konu değildir. Türkiye’nin de tarafı olduğu 1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi, 16 yaşından küçük çocuğun mutad meskeninin haksız değiştirilmesi halinde diğer ebeveynin çocuğun iadesini talep edebilme hakkını düzenler. Başvurular Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü (UHDİGM) aracılığıyla Merkezi Makam sıfatıyla yürütülür. Ayrıca diğer ebeveyn, koşulların değiştiğini ileri sürerek Aile Mahkemesinde velayetin değiştirilmesi davası açabilir. Bu kapsamda Aile Mahkemeleri çocuğun üstün yararını esas alarak karar verir.
Velayet Altındaki Çocuk İçin Yurtdışı Yasağı Konulabilir mi?
Velayeti olan eşin çocuğu kaçırmak gibi amaçlarla diğer tarafın çocuk ile olan haklarını kısıtlamak amacıyla yurtdışına çıkma durumu var ise çocuğun menfaati gözetilerek çocuğa yurtdışı yasağı getirilmesi mümkündür. Bunun için durumun delillerle ispatlanması gereklidir. Bahsi geçen deliller, kuvvetli şüphe niteliğinde olmalıdır.
18 Yaş Altı Yurtdışı Muvafakatname
18 yaşından küçük kişilerin yurt dışına çıkabilmesi ve vize başvurusunda bulunabilmesi için, yasal vasileri tarafından noter aracılığı ile verilmiş izin yazısına “muvafakatname” denir. 18 yaşından küçük kişiler yasal vasilerinin her ikisi olmadan yurt dışına seyahat edebilmesi için noter onaylı muvafakatname almak zorundadırlar. 18 yaş altı yurtdışı muvafakatname örneği için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
18 Yaşından Küçükler Tek Başına Yurt Dışına Çıkabilir mi?
- 18 yaş altı bir çocuk tek başına yurtdışına çıkabilir.
- Ancak, her iki ebeveynin (anne ve baba) muvafakatnamesi (noter onaylı izin belgesi) gerekir.
- Anne ve baba birlikte yaşıyorsa, her ikisinin de imzası şarttır.
- Boşanma, velayet veya vefat gibi özel durumlar varsa, velayeti elinde bulunduran ebeveynin tek başına izni yeterli olabilir.
Velayet Türüne Göre Yurtdışı Çıkış İzni: Karşılaştırma Tablosu
Aşağıdaki tablo, hukuki durumun çocuğun yurtdışına çıkışına olan etkisini özetlemektedir. Tablo, çocuğun üstün yararı ilkesi ışığında ve 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve yerleşik içtihat çerçevesinde hazırlanmıştır.
| Hukuki Durum | Değerlendirme | Sonuç |
|---|---|---|
| Evli ebeveynler — birlikte velayet | Çocuk velayet hakkını birlikte kullanan iki ebeveyn altındadır (TMK m. 336). | Her iki ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesi gereklidir. |
| Boşanmış — velayet annede | Velayet hakkı sahibi, seyahat yetkisini kullanır; yerleşik içtihat babanın onayını aramaz. | Türk makamları açısından muvafakatname gerekmez; ancak hedef ülke isteyebilir. |
| Boşanmış — velayet babada | Yukarıdaki kuralın simetrik uygulaması; velayet hakkı kimdeyse seyahat yetkisi onundur. | Annenin muvafakatnamesi kural olarak aranmaz; pratikte konsolosluk isteyebilir. |
| Boşanmış — ortak velayet | Velayet birlikte kullanıldığından, her iki ebeveynin de iradesi aranır. | Her iki ebeveynin muvafakatnamesi gereklidir. |
| Velayet hakkı olmayan eş çocuğu yurtdışına götürecekse | Velayet hakkı sahibinin rızası ve genelde anlaşmalı boşanma protokolüne dayanan izin gerekir. | Velayet hakkı sahibi ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesi şarttır. |
| Yerleşmek amaçlı yurtdışı taşınma | Geçici seyahatten farklı; Lahey Sözleşmesi ve velayet değişikliği gündeme gelebilir. | Diğer ebeveyn velayetin değiştirilmesi davası açabilir; hukuki destek önerilir. |
Yurtdışı Muvafakatname Geçerlilik Süresi
Yurtdışına götürülecek olan çocuk için verilen muvafakatname son 6 ay içinde düzenlenmiş olmalıdır. Muvafakatname için ilgililer herhangi bir süre belirleyebilir. Belgede hangi süre belirlendiyse o süre geçerli olacaktır.
Muvafakatnamenin Çevirisi Yapılmalı mı?
Noterde düzenlenen muvafakatname Türkçe olarak hazırlanır. Hazırlanan bu muvafakatnameler yeminli bir tercümana noter onaylı olarak gidilecek ülkenin resmi diline göre tercüme ettirilmesi gerekir.
Muvafakatname Apostil Onaylı Olmalı mı?
Noterlerde hazırlanacak olan muvafakatnamenin yurtdışında geçerli olabilmesi için apostil onaylı olması gerekir.
Muvafakatname İstemeyen Ülkeler
Avrupa ülkelerinin çoğu muvafakatname istememektedir. Ancak bunun için eşlerin boşanmış ve velayetin yurtdışına çıkacak olan ebeveynde olması gerekmektedir. Velayeti sizde olan çocuğunuzla yurtdışına çıkmak istediğiniz takdirde öncelikle gideceğiniz ülkenin konsolosluğu ile iletişime geçerek muvafakat isteyip istemediğine bakabilirsiniz.
Muvafakat Vermeyen Eşe Karşı Açılabilecek Davalar
Velayet hakkı sahibi ebeveynin, diğer ebeveynin keyfi olarak muvafakatname vermemesi nedeniyle mağdur olduğu durumlarda iki temel hukuki yol vardır. İlki, Aile Mahkemesi önünde muvafakat alınmasına gerek olmadığının ya da mahkeme kararıyla muvafakat verilmesinin tespitidir; çocuğun üstün yararı ilkesine dayanılır. İkincisi, anlaşmalı boşanma protokolünde yurtdışı izninin verileceği kararlaştırılmış ancak bu yükümlülük yerine getirilmemişse, doğan zararlar için Asliye Hukuk Mahkemesi’nde haksız fiile dayalı maddi ve manevi tazminat davası açılabilmesidir. Yargıtay’ın yerleşik içtihadı, görevli mahkeme ayrımına ilişkin titiz bir denetim yapmakta; aile mahkemesine açılan tazminat taleplerini görevsizlikten bozabilmektedir. Uygulamada karşılaşılan sorunlar arasında en önemlisi, hangi mahkemeye başvurulacağının yanlış belirlenmesidir; bu nedenle avukatın önemi bu aşamada belirginleşmektedir.
Yurtdışı Çıkış Yasağı, Yeşil Pasaport ve Çift Vatandaşlık
Velayet hakkı sahibinin çocuğu kaçırma ya da diğer ebeveynin kişisel ilişki hakkını engelleme kastıyla yurtdışına götürmesinden şüphelenildiği durumlarda, kuvvetli delillere dayanmak kaydıyla Aile Mahkemesinden yurtdışı çıkış yasağı tedbiri talep edilebilir. Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik yaklaşımına göre, süresiz ve genel nitelikli çıkış yasakları Anayasa m. 23 ile güvence altına alınan seyahat özgürlüğüne aykırı düşebilir; bu nedenle tedbir kararı somut delillerle, sınırlı süre ve kapsamla verilmelidir. Yeşil pasaport veya hususi pasaport sahipliği, muvafakatname yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz; sadece bazı ülkelere vizesiz giriş kolaylığı sağlar. Çocuğun çift vatandaşlığı veya ikinci pasaportu (örneğin AB üye devletlerinden biri) varsa, yurtdışı çıkış yasağının yabancı kimlik numarası üzerinden de işletilmesi için ek başvuru gerekebilir; aksi halde yasak kararı pratikte aşılabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolüne Yurtdışı İzni Şartı Eklenmesi
Boşanma sürecinde, çocuğun yurtdışına çıkışı konusundaki olası uyuşmazlıkları önceden çözüme bağlamanın en etkili yolu, anlaşmalı boşanma protokolüne yurtdışı izniyle ilgili açık ve sınırları belirli bir hüküm koymaktır. Protokole; yurtdışı seyahatlerinde muvafakatnamenin verileceği, hangi sürelerle ve hangi ülkelerle sınırlı olduğu, çocuğun eğitim ya da sağlık amaçlı yerleşmesi durumunda izlenecek prosedür gibi maddeler eklenmelidir. Mevzuat kapsamında protokole aykırı davranan eşe karşı, yukarıda belirtildiği üzere Asliye Hukuk Mahkemesinde tazminat davası gündeme gelebilir; üstelik dava açıldıktan sonra muvafakatname verilse dahi yargılama giderleri ve vekalet ücreti açısından yerleşik içtihat, aleyhe sonuç doğurabilmektedir. Bu nedenle protokol metninin titizlikle hazırlanması, ileride doğacak hak kayıplarını önler.
Yurtdışı Muvafakatname Ücreti 2026
Çocuğun Yurtdışına Çıkarılması Muvafakatname Noter Ücreti ne kadardır? Yurtdışı muvafakatname ücreti muvafakatin kapsamına göre değişiklik gösterebilir. Damga vergisi, düzenleme ücreti, yazı ücreti gibi ücretler alınmaktadır.
Muvafakatname Damga Vergisi
Küçüklerin yurt dışına çıkması için velilerince verilen, muvafakatnamenin damga vergisine tabi tutulmaması gerekir. (1974/41 sayılı genelge)